“Jy hoef nie met jou maat se werklikheid saam te stem om dit te verstaan nie.”
Een van die grootste frustrasies in die huwelik is die gevoel dat jy nie gehoor word nie. Baie paartjies sukkel nie omdat hulle mekaar nie liefhet nie; hulle sukkel omdat hulle mekaar nie verstaan nie. Hulle praat met mekaar, maar dit voel asof hulle woorde nooit werklik by die ander uitkom nie. In plaas daarvan om nader aan mekaar te beweeg, eindig gesprekke dikwels in argumente, misverstande en emosionele afstand.
Maar wat as die probleem nie is dat jou maat verkeerd is nie? Wat as die werklike probleem is dat julle vanuit twee verskillende wêrelde met mekaar probeer kommunikeer?
Die huweliksnavorser Harville Hendrix het ‘n nuttige konsep bekendgestel wat dikwels “Eilandkommunikasie” genoem word. Dit is ‘n kragtige beeld wat verduidelik waarom kommunikasie soms so moeilik is en hoe paartjies mekaar beter kan leer verstaan.
Twee Eilande Verbind Deur ‘n Brug
Wanneer ons trou, hoor ons dikwels die woorde: “Die twee sal een wees” (Genesis 2:24). Dit is absoluut waar, maar om een te word beteken nie dat ons identies word nie.
Elke man en vrou bring hul eie ervarings, persoonlikheid, verwagtinge, gesinsagtergrond, vrese, waardes en manier van dink na die huwelik. Elke persoon bring sy eie werklikheid saam.
Dink aan twee eilande wat deur ‘n brug met mekaar verbind is.
Op die een eiland groei die palmbome in netjiese rye en lê die kokosneute in mooi hopies. Op die ander eiland groei die palmbome waar hulle wil en lê die kokosneute oral rond. Geen eiland is reg of verkeerd nie. Hulle is eenvoudig net verskillend.
Probleme ontstaan wanneer ons begin glo dat ons eiland die enigste eiland is wat sin maak.
Wanneer jou maat sê: “Kan ons oor geld praat?” of “Kan ons oor iets praat wat my pla?”, nooi hy of sy jou eintlik uit om jou eie eiland te verlaat en hulle s’n te besoek.
Ongelukkig besoek baie van ons nie ons maat se eiland nie – ons val dit binne.
Om Iemand Anders Se Eiland Te Herrangskik
Gestel jou maat wil oor finansies praat. Terwyl hy of sy hulle bekommernisse deel, begin jy onmiddellik oplossings aanbied. Jy verduidelik wat hulle anders moet doen en waarom jou manier meer sin maak.
In jou gedagtes probeer jy help.
Maar vanuit jou maat se perspektief is jy besig om hulle eiland te herrangskik.
In plaas daarvan om te luister, plant jy hulle palmbome oor en skuif jy hulle kokosneute rond.
Met verloop van tyd begin hulle voel:
- “Jy luister nie regtig na my nie.”
- “My mening maak nie saak nie.”
- “My gevoelens is verkeerd.”
- “Ek maak nie saak nie.”
Wanneer iemand dit herhaaldelik ervaar, begin hulle emosionele mure bou. Verdedigingsmeganismes word opgerig. Gesprekke verander in slagvelde.
Uiteindelik ontwikkel daar ‘n magstryd. Nie een van die twee besoek meer die ander se eiland nie. Albei bly veilig op hul eie gebied en skree oor die brug na mekaar.
Kommunikasie stop, al word daar steeds woorde uitgeruil.
Om ‘n Ander Land Te Besoek
Dink daaraan om na ‘n ander land te reis.
Stel jou voor jy klim op ‘n vliegtuig in Suid-Afrika en vlieg na Italië. Wanneer jy daar aankom, word Italië nie skielik Suid-Afrika nie. Jy kan nie jou taal, kultuur en gebruike op die Italianers afdwing nie.
As jy die skoonheid van Italië wil beleef, moet jy bereid wees om hulle kultuur, gebruike en leefwyse te leer ken.
Dieselfde beginsel geld in die huwelik.
Wanneer jy jou maat se eiland besoek, betree jy ‘n ander wêreld. Hulle gedagtes, vrese, ervarings en emosies maak vir hulle sin, selfs al maak dit nie noodwendig vir jou sin nie.
Die doel is nie om saam te stem nie.
Die doel is om te verstaan.
Gesonde kommunikasie vereis dat ons ons aannames tydelik opsy skuif en nuuskierig raak oor ons maat se werklikheid.
In plaas daarvan om te sê: “Dis belaglik,” begin ons vra:
“Help my om te verstaan.”
Die Kofferbeginsel
Elke mens dra ‘n koffer, ‘n tas, vol ervarings, herinneringe, vrese, drome, verwagtinge en oortuigings.
Neem finansies as voorbeeld.
Jy het ‘n koffer met die etiket “Geld”.
Jou maat het ook ‘n koffer met die etiket “Geld”.
Maar die inhoud van daardie twee koffers is nie dieselfde nie.
Miskien het jy grootgeword in ‘n huis waar daar altyd geldtekorte was. Dalk het jou maat grootgeword in ‘n huis waar geld nooit bespreek is nie. Vir die een kan finansiële sekuriteit veiligheid beteken, terwyl die ander geld sien as iets wat geniet moet word.
Die etiket is dieselfde, maar die inhoud verskil.
Gesonde kommunikasie gebeur wanneer een maat toegelaat word om sy of haar koffer rustig uit te pak – een stukkie op ‘n slag.
In plaas daarvan om te korrigeer, te verdedig of oplossings te gee, reflekteer die luisteraar eenvoudig wat hy hoor.
“Wat ek jou hoor sê, is dat jy bekommerd voel oor ons finansiële toekoms. Is dit reg?”
Die spreker bevestig of verduidelik verder.
Die proses gaan voort totdat die hele koffer uitgepak is.
Dis belangrik om te besef dat mense nie altyd onmiddellik oplossings nodig het nie.
Hulle het eers begrip nodig.
Om Te Verstaan Beteken Nie Dat Jy Saamstem Nie
Baie paartjies vermy dit om werklik te luister omdat hulle bang is dat luister beteken hulle stem saam.
Maar verstaan en saamstem is nie dieselfde ding nie.
Jy kan jou maat se vrese ten volle verstaan sonder om self dieselfde vrese te hê.
Jy kan verstaan waarom jou man geminag voel, sonder om noodwendig te glo dat sy interpretasie van die situasie heeltemal korrek is.
Jy kan verstaan waarom jou vrou angstig voel, sonder dat jy self angstig is.
Begrip kommunikeer waarde.
Saamstem kan later kom.
Te veel paartjies probeer probleme oplos voordat hulle mekaar werklik verstaan het.
Die gevolg is frustrasie, want oplossings wat sonder begrip aangebied word, voel dikwels asof jou maat nie jou realiteit waardevol ag nie.
Die Vyand Binne Ons: Ons Onderbewussyn
Daar is nog ‘n uitdaging wanneer dit by kommunikasie kom, en dit leef binne elkeen van ons.
Ons onderbewussyn interpreteer voortdurend wat ons hoor deur die lens van ons eie ervarings en oortuigings- ons eie eiland.
Terwyl jou maat praat, begin ‘n stemmetjie binne jou fluister:
“Dit is nie waar nie.”
“Jy moet dit regstel.”
“Hy verstaan die situasie verkeerd.”
“As jy nie nou reageer nie, gaan sy dink jy stem saam.”
Skielik luister jy nie meer nie.
Jy is besig om jou verdediging voor te berei.
In plaas daarvan om jou maat te probeer verstaan, voer jy reeds ‘n argument in jou gedagtes.
En voordat jy jou kom kry, het die gesprek in ‘n tenniswedstryd ontaard tussen die twee eilande, want wanneer jy op jou onderbewussyn reageer gaan jy dadelik terug na jou eie eiland en praat met jou maat van daardie plek af. Een opmerking lei na ‘n ander, en skielik praat julle oor iets wat vyf jaar gelede gebeur het, eerder as oor die oorspronklike onderwerp.
Die gesprek dwaal af en betekenisvolle kommunikasie verdwyn.
Hoe Om Die Stem Stil Te Maak
‘n Praktiese manier om die stem van die onderbewussyn stil te maak, is verrassend eenvoudig.
Skryf dit neer.
As iets wat jou maat sê ‘n reaksie in jou ontlok, maak ‘n nota daarvan eerder as om hom of haar te onderbreek.
Deur dit neer te skryf, stel jy jou gedagtes gerus dat jy dit nie gaan vergeet nie. Dit laat jou toe om weer te fokus op wat jou maat besig is om te sê.
Wanneer jou maat klaar gepraat het, kan jy sê:
“Kan ek jou nou na my eiland toe nooi? Ek sal graag oor die onderwerp waaroor ons nou net gesels het op jou eiland, met jou wil praat op my eiland en met my eiland as verwysingsraamwerk.”
Nou ruil die rolle om.
Jou maat kom besoek nou jou eiland en presies dieselfde beginsels geld nou vir jou maat as wat vir jou gegeld het toe jy haar of sy eiland besoek het.
Dit is nou jou beurt om jou koffer uit te pak, terwyl jou maat luister. Jy kan ook nou hier noem wat jou onderbewussyn uitgelig het.
Jou maat se onderbewussyn sal ook nou geaktiveer word, maar maak net ‘n nota van die gedagtes en met dit nie in die hoof gesprek inbring nie.
Nadat jy jou koffer nou uitgepak het kan jou maat jou weer terug nooi om net dit wat haar of sy onderbewussyn uitgelig het ook na te luister.
Met verloop van tyd begin albei mense gehoor, verstaan en waardeer voel.
Die emosionele temperatuur daal, en betekenisvolle gesprekke word moontlik.
Soek Die Gemeenskaplike Grond
Baie paartjies dink dat suksesvolle kommunikasie beteken dat hulle oor alles moet saamstem.
Dit is eenvoudig nie realisties nie.
Dink aan twee sirkels wat oor mekaar val.
Die grootste gedeelte van elke sirkel bly uniek, maar daar is ‘n klein gedeelte waar hulle mekaar oorvleuel.
Daardie gedeelte is die gemeenskaplike grond.
Wyse paartjies fokus nie hoofsaaklik op hulle verskille nie, maar op die gebied waar hulle werklik saamstem.
In plaas daarvan om te probeer wen, vra hulle:
- “Waaroor stem ons saam?”
- “Waar ontmoet ons waardes mekaar?”
- “Watter oplossing kan ons albei ondersteun?”
Die doel is nie dat een eiland die ander moet oorwin nie.
Die doel is om mekaar op die brug te ontmoet.
Om Saam ’n Nuwe Werklikheid te Bou
Die huwelik gaan nie daaroor om te bepaal wie se eiland reg is nie.
Dit gaan daaroor om saam iets nuuts te bou.
Daardie proses verg nederigheid.
Dit verg geduld.
Dit verg emosionele volwassenheid.
En meer as enigiets anders verg dit doelgerigtheid.
Eilandgesprekke gebeur selde vanself. Hulle vereis tyd, aandag en die bereidwilligheid om stadiger te beweeg.
Ons eie werklikheid sal altyd die natuurlikste voel. Dit is die wêreld wat ons die beste ken. Dit is die plek waar ons veilig voel.
Maar liefde nooi ons uit om die gemak van ons eie eiland te verlaat en die brug na ons maat se wêreld oor te steek.
Miskien is dit een van die diepste uitdrukkings van liefde.
Nie om jou maat te verander nie.
Nie om hom of haar reg te maak nie.
Nie om die argument te wen nie.
Maar eenvoudig om te verstaan.
Want wanneer mense voel hulle word verstaan, voel hulle veilig.
En wanneer hulle veilig voel, groei intimiteit en is hulle bereid om hulle harte oop te maak.
Vertroue word gebou.
En waar vertroue bestaan, kan liefde floreer.
Die Brug Is Belangriker As Die Eiland
Baie paartjies spandeer jare daaraan om te probeer bewys dat hulle eiland die regte een is.
Hulle probeer mekaar verander.
Hulle probeer mekaar oortuig.
Hulle probeer wen.
Maar in die proses verloor hulle iets baie kosbaars.
Hulle verloor mekaar.
Die doel van die huwelik is nie dat twee mense presies dieselfde moet dink, voel en optree nie.
God het ons uniek geskep. Ons verskille hoef nie bedreigings te wees nie; dit kan ’n bron van verryking wees.
’n Gesonde huwelik bestaan nie uit twee mense wat altyd saamstem nie.
Dit bestaan uit twee mense wat geleer het om mekaar se wêreld te respekteer.
Twee mense wat bereid is om te luister voordat hulle praat.
Twee mense wat nuuskierig genoeg is om vrae te vra eerder as om aannames te maak.
Twee mense wat bereid is om op die brug te ontmoet.
’n Uitnodiging Om Oor Die Brug Te Stap
Miskien is daar vandag ’n onderwerp waaroor julle sukkel om mekaar te verstaan.
Miskien gaan dit oor geld.
Of kinders.
Of intimiteit.
Of die skoonfamilie.
Of iets wat lankal gebeur het en steeds pyn veroorsaak.
Dalk het julle albei teruggetrek na julle eie eilande en roep julle al vir ’n lang tyd van ’n afstand af na mekaar.
Miskien is dit tyd om weer oor die brug te stap.
Nie met antwoorde, verdediging of die behoefte om reg te wees nie.
Maar met ’n opregte begeerte om te verstaan.
Want uiteindelik word suksesvolle huwelike nie gebou deur twee mense wat altyd dieselfde dink nie.
Hulle word gebou deur twee mense wat geleer het om mekaar te verstaan, mekaar se verskille te respekteer en saam ’n nuwe werklikheid te skep waarin albei kan floreer.
En dalk is die grootste geskenk wat jy vandag vir jou maat kan gee, jou bereidwilligheid om oor die brug te stap en vir ’n rukkie op sy of haar eiland te gaan sit.
Want dit is daar, in die ruimte van begrip, dat liefde groei.
En dit is daar, tussen twee eilande, dat ’n huwelik werklik een word.
– Deur Kobus Pauw
Hierdie artikel is geskryf deur Kobus Pauw van Connection Impact. Kobus het ’n passie vir huwelike en is ’n uitstekende mentor en terapeut met baie jare se spesialiservaring. Hy doen aanlyn- en in-persoon-sessies. Kontak hom vir meer inligting: 079 515 8565 of kobus@connectionimpact.co.za. www.connectionimpact.co.za
