Om te skei, het al meer algemeen geword. Ons het meer genade met mekaar en besef dat omstandighede ’n huwelik soms onuithoudbaar maak. Maar ons het óók grootgeword met die wete dat egskeiding nie God se goedkeuring wegdra nie.

Marga was vier jaar lank in ’n huwelik waarin sy emosioneel, fisiek en verbaal mishandel is. Sy wou nie meer haar dogtertjie aan dié omstandighede blootstel nie. Jason is ’n alkoholverslaafde en ná vele terapie-sessies en besoeke aan rehabilitasiesentrums het die besef tot haar deurgedring dat hy nie wíl verander nie. Dit het al haar wilskrag gekos om haar tasse te pak en Marga vertel hoe sy telkemale daarna weer teruggekeer het – net om die siklus van mishandeling opnuut te verduur.

Wat het haar herhaaldelik laat terugkeer? Skuldgevoelens. “Ek het grootgeword met die wete dat egskeiding nie in God se wil is nie en dat dít wat ek doen, eintlik sonde is. Die gedagte dat alle sondes gelyk is, het my laat voel dat, sou ek van Jason skei, my sonde nie kleiner is as die sondes wat hy teenoor my pleeg nie. Dit het my gekasty en veroorsaak dat ek Jason elke keer nóg ’n kans gegee het.” Tot die dag dat haar sussie vir haar vertel het hóé lief God haar het en dat vernietiging beslis nie deel van Sy plan vir Marga is nie.

Is dit okay om soms halt te roep?

Marga se storie is net ’n verteenwoordiging van wat soveel vroue beleef. Vroue wat in gebroke huwelike staan en wonder hóé lank God van hulle verwag om terug te baklei en wanneer dit okay sal wees om halt te roep. Wat is die regte antwoord hierop?

Dominee Deon van der Berg van Beginet in Pretoria meen: “Dis ’n moeilike vraag vir ’n eenvoudige antwoord! Ek dink ’n mens kan nie veralgemeen en sê alle vroue is in só ’n situasie nie. Dit moet wel ’n saak van gebed wees en iets wat ’n vrou moet uitmaak met God ná sy werklik alles probeer het. Ek glo ook God sal ons altyd vergewe omdat Jesus reeds vir elke sonde aan die kruis gesterf het.”

Hy vertel verder: “Ek weet van ’n vrou wat hierdie jaar al 14 jaar in ’n huwelik is waar haar man ’n buite-egtelike verhouding het en sy weier om te skei. Sy hou aan om te bid dat hy tot inkeer sal kom. Sy glo ook dat wat God saamgevoeg het, geen mens mag skei nie. Eintlik is daardie huwelik al 14 jaar gelede ontbind (geskei) toe die man begin het met die verhouding. As sy dus sou skei, hoef sy nie skuldig te voel dat sy die huwelik ontbind nie. Die man het dit lankal gedoen. Ek glo hierdie vrou gaan nooit op ’n punt kom om halt te roep nie as gevolg van haar geloofsoortuiging. Intussen is sy niks anders as ’n vloerlap wat die man versorg nie.

“As ons bid: ‘Ons Vader wat in die hemel is . . . laat U wil ook op die aarde geskied net soos in die hemel’, wil ek sê dat hierdie huwelik en ander huwelike wat in só ’n situasie vasgevang is nie ’n afbeelding is van wat in die hemel sou gebeur nie. Ek dink só ’n vrou sou maklik kon halt roep met ’n skoon gewete en ’n rein hart voor God.”

Wat sê die Bybel hieroor?

Kenners meen dat hóé sleg egskeiding ook al kan wees en ongeag al die pyn wat dit veroorsaak, daar tog sekere omstandighede is waarin God dit toelaat. Op womansdivorce.com staan geskryf dat baie mense vasgevang is in huwelike wat nie God se seën dra nie (hoewel Hy graag elke huwelik wíl seën). “Seëning word gegee aan die mens wat na Hom roep, Hom liefhet en Hom eerste stel. God wil ons en ons huwelike seën, maar soms blok ons Hom.”

Daar is huwelike waarin een van die twee maats homoseksueel is. Sommige huweliksmaats verkrag hul maats. Ander mense is getroud met kindermolesteerders. Sommige mense bly egter vasgevang in huwelike wat hulle vernietig omdat hulle vertel word dat God egskeiding haat, ongeag hoe verkeerd en onheilig die huwelik is . . . klink dit nie verregaande nie?
As jy self nog nooit geskei was nie, is dit maklik om te oordeel. Sonde lyk altyd erger as dit nie jy is wat dit pleeg nie. Kenners meen: Elke egskeiding is ’n produk van sonde. Maar is elke egskeiding daarom sonde? Nee.

Insette van Alan Sutton, pastoor by Doxa Deo:

“Die huwelik is ‘n geweldige dinamiese omgewing. Dis ‘n plek waar twee mense elke fasset van saamwees en saamleef vrywillig betree. Agter hierdie stap lê, hopelik, diep opregte liefde, intense waardering vir mekaar en tonne mede-menslikheid en selfrespek. Voeg daarby die lus om dit te maak werk en die wete dat julle binne God se wil is, en die kanse is baie goed dat so ‘n huwelik nie net sal slaag nie, maar ook sal floreer. As hierdie fundamentele waardes nie teenwoordig is nie, is so ‘n paartjie in vir baie hartseer en ongelukkige oomblikke en is egskeiding altyd in die agterkop.

Hoe voel God?

Dis hier waar gelowiges soms klei trap. God se hart gaan meer uit na die mense ín die huwelik, as na die huwelik as instelling.

Die eerste ding wat God gedoen het nadat Hy Adam en Eva bymekaar gebring het was om hulle te seën (Gen 1:28). Daar is geen twyfel nie. God wil elke man en vrou wat Hy bymekaar bring in die huwelik, seën. Daarom dan God se afkeer aan die skeiding van só ‘n huwelik. Jy beweeg letterlik weg van die seën wat bedoel is vir jou en jou man/vrou.

Dít is die ideale prentjie….

Maar kom ons vertsaan iets baie mooi. Jesus maak die uitspraak in Mark 10:9 “Wat God dan saamgevoeg het, mag geen mens skei nie”. Ons neem die laaste deel van hierdie vers, …mag geen mens skei nie, en bou ons hele belewenis van egskeiding hierop maar ons vergeet heeltemal van die eerste deel van hierdie vers …. “Wat God dan saamgevoeg het…” Daar is huwelike wat God verseker nie saamgevoeg het nie maar waar mense uit eie wil en om ‘n verkeidenheid van redes, betrokke geraak het by hierdie dinamiese wêreld en wél getrou het. En dít is ‘n fout.

Ons moedig mense aan om alle foute wat gemaak is, reg te maak, want dit is die regte en eerbare ding om te doen. Wanneer dit egter by hierdie fout kom, voel ons skuldig en beleef ons ‘n “oordeel”, en leef ons voort in hierdie huwelik wat in die eerste plek nooit moes plaasvind nie. In die begin beleef paartjies egter nie dat hulle ‘n fout maak nie (liefde is blind), maar later begin die krake in die huwelik kom en hoe nou gemaak? Ek besef dat dit nie eenvoudig is nie en dat baie goeie gesprekke en begeleiding moet plaasvind, maar paartjies alleen sal weet as hulle nie deur God saamgevoeg was nie. Weet egter dat God julle nie verlaat nie en dat Hy genoeg genade gee om die regte ding te doen. Indien so ‘n huwelik dan ‘n afbrekende omgewing word waar paartjies mekaar voortdurende skade aandoen, moet daar beslis opgetree word. Wees dan dapper en klim uit so ‘n huwelik uit. Die “malligheid” van ‘n paartjie wat in hierdie dinamiese omgewing is waar hulle nie as man en vrou deur God bestem is om te wees nie, moet gestop word. God oordeel jou nie. In sulke gevalle is egskeiding die regte ding om te doen.

Dit plaas natuurlik ‘n groot onus op voorhuwelikse begeleiding, maar dis ‘n onderwerp vir ‘n later tyd.”

Elke situasie is uniek

Egskeiding is nie ’n maklike oplossing, soos wat ons hedendaagse kultuur dit sien nie. In die woorde van skrywer Pat Conroy: “Elke egskeiding is die dood van ’n klein beskawing.” Dis hoekom God Hom so sterk teen egskeiding uitspreek – dit druis teen Sy plan vir die wêreld in.

Op die webtuiste whatchristianswanttoknow.com skryf Jack Wellman, ’n voormalige geestesgesondheid-sakebestuurder, dat niemand egter in ’n huwelik hoef te bly as daar herhaaldelike seksuele immoraliteit of mishandeling plaasvind nie. Beslis ook nie as kindermishandeling in die prentjie is nie. Elke persoon het die reg om haarself/homself en die kinders hierteen te beskerm.

INTIEM-medewerker Elmari Craig sê: “Ek kan bloot raad gee uit my professionele ervaring van 20 jaar. Vir Christene is hierdie geloofsvrae, oor wanneer kan ek uit ’n ongelukkige huwelik stap, dikwels ’n ernstige worsteling. Ek glo in die huwelik, maar ek glo veral in opbouende huwelike wat werk. ’n Huwelik waarin jy die beste JY kan wees. ’n Huwelik waar jy veilig voel, gekoester voel en intimiteit op alle vlakke ervaar. Ons as mense maak soms menslike foute, dalk is julle regtig nie goed vir mekaar nie. Indien daar emosionele, verbale, seksuele, fisiese of finansiële mishandeling is, moet jy weet dit gaan moontlik nie verander nie. Beskerm jouself en jou kinders en kom so gou moontlik uit die verhouding.”

Hoekom wil jy skei?

Deon meen: “Ek wil meld dat geen mens met sy optrede God kan behaag nie. Ek dink as mens sê jy bly as gevolg van skuldgevoelens teenoor God, is dit dalk nie die volle waarheid nie. Jy bly dalk eerder oor skuldgevoelens teenoor jouself, jou man, jou kinders, familie en gemeenskap. Baie vroue verdra die situasie omdat hulle dit finansieel nie op hulle eie voete kan maak nie.”

As jy besluit om te bly, dink mooi oor jou rede. Teenoor wie voel jy te skuldig om te skei? En as jy besluit om te skei, dink ook mooi. Daar is ’n verskil tussen “ongemaklik wees” in ’n huwelik en “vernietiging verduur”. As jou huwelik jou verontrief, en dinge dus “ongemakliker” is as wat jy dink dit moet wees, dink mooi voor jy hierdie groot besluit met sy verrykende gevolge neem. Dalk is jou oplossing ’n paar terapiesessies ver.

Elmari sê ook dat, in gevalle waar mishandeling nie ter sprake is nie, ’n mens natuurlik moet probeer werk aan ’n huwelik, hoewel dit nie “hard labour” moet wees nie. “’’n Mens kan ook net aan huweliksprobleme werk indien albei partye insig het en bereid is om daaraan te werk. ’n Mens moet besef jy kan nie jou kar verkoop omdat dit nie meer petrol in het nie. Daarom moet jy sover moontlik kan sê dat jy gedoen het wat jy kon om die huwelik te red. Maak dus seker dat julle by ’n erkende en geregistreerde huweliksterapeut uitkom.”

As jou huwelik jou menswees vernietig en uitkom-kans hopeloos lyk, hou op om jouself te kasty en sien God se genade en groter plan raak.

Addisionele bronne: www.christianswanttoknow.com, www.jesusfamilies.org, www.sermoncentral.com, www.familylife.com.

Artikel deur Annelize Steyn